Po kr\u00f3tkim przedstawieniu tematyki spaceru, om\u00f3wieniu sytuacji spo\u0142ecznej i kulturalnej Zamo\u015bcia u progu niepodleg\u0142o\u015bci oraz przedstawieniu \u201eg\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w\u201d wycieczki, uczestnicy zwiedzania przeszli do Galerii Starej Fotografii Adama G\u0105sianowskiego, mieszcz\u0105cej si\u0119 przy ul. Staszica. Tw\u00f3rca galerii opowiedzia\u0142 o historii fotografii i pokaza\u0142 najciekawsze eksponaty swojego muzeum.<\/p>\n
Nast\u0119pnie zwiedzaj\u0105cy zatrzymali si\u0119 w Rynku Wielkim przy Kamienicy Turobi\u0144skiej, gdzie w okresie mi\u0119dzywojnia mie\u015bci\u0142a si\u0119 s\u0142ynna winiarnia Fersztendika, zamojskiego \u201eFukiera\u201d. Us\u0142yszeli tak\u017ce o wystawionym w tej cz\u0119\u015bci rynku (p\u0142d.-zach. kwarta) w czerwcu 1939 r. spektaklu pt. \u201e\u017bywe szachy. Szwedzi pod Zamo\u015bciem\u201d. Widowisko by\u0142o oparte na motywie obl\u0119\u017cenia Zamo\u015bcia z \u201ePotopu\u201d Henryka Sienkiewicza i zosta\u0142o przygotowane z okazji Pierwszych Dni Zamo\u015bcia, obchodzonych w ramach Dni Lublina, Zamo\u015bcia i Zamojszczyzny.<\/p>\n
Kolejny przystanek, ratuszowe schody, by\u0142 pretekstem do przedstawienia obrazu zamojskiej star\u00f3wki z lat 20-tych XX w. i przywo\u0142ania postaci Mariana Socha\u0144skiego, starosty zamojskiego, kt\u00f3ry uporz\u0105dkowa\u0142 i w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci odnowi\u0142 Stare Miasto. W tym czasie gruntownej odbudowie poddany zosta\u0142 ratusz, kt\u00f3ry odzyska\u0142 dawny wygl\u0105d i urzeka nas swoj\u0105 urod\u0105 do dzi\u015b. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 W grudniu 1930 r. zorganizowano na rynku \u201edni radiowe\u201d. \u015awi\u0105teczne audycje radiowe emitowane by\u0142y przez 3 kolejne dni dla mieszka\u0144c\u00f3w miasta.<\/p>\n
Po opuszczeniu Rynku Wielkiego uczestnicy spaceru przeszli pod budynek dawnej Akademii Zamojskiej. W tym miejscu wspominano pocz\u0105tki istnienia gimnazjum oraz postacie zwi\u0105zane ze szko\u0142\u0105 w tamtym okresie: Kazimierza Lewickiego, Micha\u0142a Pieszk\u0119, Stefana Milera, Stanis\u0142awa M\u0142odo\u017ce\u0144ca, Adama Szczerbowskiego. Przewodnik zwr\u00f3ci\u0142 r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na stoj\u0105cy obok dawnej akademii ko\u015bci\u00f3\u0142ek pw. \u015bw. Katarzyny, w kt\u00f3rym w okresie od 3 wrze\u015bnia do 17\u00a0listopada 1939 r. ukrywany by\u0142 przed niemieckim okupantem obraz Jana Matejki \u201eHo\u0142d pruski\u201d.<\/p>\n
Wa\u017cnym punktem spaceru by\u0142o miejsce, gdzie w 1918 r. utworzony zosta\u0142 przez prof. Stefana Milera przyszkolny ogr\u00f3d zoologiczny. Zabawne historie z \u017cycia ogrodu zoologicznego, kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnymi bohaterami by\u0142y zwierz\u0119ta, a tak\u017ce uczniowie i profesorowie gimnazjum, wywo\u0142a\u0142y u\u015bmiechy na twarzach zwiedzaj\u0105cych.<\/p>\n
W dalszej w\u0119dr\u00f3wce, uczestnicy spaceru na chwil\u0119 zatrzymali si\u0119 przy zamojskim parku, aby przypomnie\u0107 sobie okoliczno\u015bci jego powstania, podziwia\u0107 jego pi\u0119kno i okaza\u0107 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 jego za\u0142o\u017cycielom.<\/p>\n
Kolejnym przystankiem by\u0142a frontowa elewacja budynku I Liceum\u00a0 Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego od strony ul. Akademickiej, gdzie w 1929 r. zosta\u0142a wmurowana tablica po\u015bwi\u0119cona Szymonowi Szymonowiczowi z okazji Zjazdu Szymonowiczowskiego. Odby\u0142 si\u0119 on w dniach 28-29 wrze\u015bnia 1929 r. dla uczczenia trzystuletniej rocznicy \u015bmierci Szymona Szymonowica. Zjazd Szymonowiczowski zorganizowa\u0142o Ko\u0142o Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3rego za\u0142o\u017cycielami byli Zygmunt Klukowski, Kazimierz Lewicki i Henryk Rosi\u0144ski. Do klubu wst\u0105pili tak\u017ce Stanis\u0142aw M\u0142odo\u017ceniec, Boles\u0142aw Le\u015bmian, Wanda Madlerowa oraz Adam Szczerbowski.<\/p>\n
Spaceruj\u0105c ul. Akademick\u0105 uczestnicy wycieczki zatrzymali si\u0119 przy budynku dawnego seminarium duchownego, w kt\u00f3rym w okresie mi\u0119dzywojennym mie\u015bci\u0142 si\u0119 wspominany przez dra Klukowskiego urz\u0105d skarbowy. Natomiast obok tego gmachu, w nieistniej\u0105cym ju\u017c dzisiaj budynku mia\u0142a swoj\u0105 siedzib\u0119 zas\u0142u\u017cona dla miasta \u201eKsi\u0119garnia Polska\u201d braci Pomara\u0144skich. Przy ksi\u0119garni istnia\u0142o r\u00f3wnie\u017c wydawnictwo, znane z ukazuj\u0105cych si\u0119 w nim czasopism \u201eKroniki Powiatu Zamojskiego\u201d oraz \u201eTeki Zamojskiej\u201d. Zawiera\u0142y one publikacje po\u015bwi\u0119cone historii Zamo\u015bcia i rodu Zamoyskich. Ksi\u0119garnia istnia\u0142a do 1933 r. Po przeciwnej stronie ulicy znajduje si\u0119 pa\u0142ac Zamoyskich, w kt\u00f3rym ju\u017c w czasie mi\u0119dzywojnia umieszczony zosta\u0142 s\u0105d. W budynku tym swoja kancelari\u0119 notarialn\u0105 mia\u0142 Boles\u0142aw Le\u015bmian. By\u0142a to dobra okazja do wspomnie\u0144 o poecie.<\/p>\n
Z ulicy Akademickiej zwiedzaj\u0105cy przeszli w ulic\u0119 Kolegiack\u0105, przy kt\u00f3rej, w tzw. Domu Czerskiego, mie\u015bci\u0142a si\u0119 w latach 30-tych modna w\u00f3wczas kawiarnia Europejska. Spotyka\u0142a si\u0119 tu elita intelektualna miasta: s\u0119dziowie, adwokaci, ziemianie, literaci, arty\u015bci, urz\u0119dnicy. Tym co wyr\u00f3\u017cnia\u0142o t\u0119 kawiarni\u0119 od innych by\u0142a gra w domino, kt\u00f3rej oddawali si\u0119 stali bywalcy. Jednym z najbardziej zapalonych graczy by\u0142 Adam Szczerbowski, dyrektor Gimnazjum.<\/p>\n
Uczestnicy spaceru skr\u0119cili nast\u0119pnie w ulic\u0119 \u017beromskiego, przy kt\u00f3rej znajduje si\u0119 budynek, wybudowany jako teatr, nazywany teatrem Ptaszy\u0144skiego. Wynajmowany by\u0142 przez r\u00f3\u017cne grupy teatralne przyje\u017cd\u017caj\u0105ce do Zamo\u015bcia z Lublina, W\u0142odzimierza Wo\u0142y\u0144skiego, czy te\u017c z Warszawy. Po 1920 r. budynek zosta\u0142 przebudowany, na dole by\u0142a restauracja, a na g\u00f3rze mieszkania prywatne. Na ko\u0144cu ulicy \u017beromskiego znajduje si\u0119 tzw. Dom Centralny, zbudowany w latach 1910-1911, najnowocze\u015bniejszy w\u00f3wczas obiekt w Zamo\u015bciu. W budynku znajdowa\u0142 si\u0119 hotel, restauracja, kino teatr \u201eOaza\u201d, sklepy, instytucje finansowe oraz mieszkania prywatne. W domu tym mieszka\u0142 Boles\u0142aw Le\u015bmian, dwukrotnie nocowa\u0142 J\u00f3zef Pi\u0142sudski, a go\u015bciem hotelu by\u0142a m. in. Maria D\u0105browska. Wspominano osoby, kt\u00f3re odwiedzi\u0142y \u201eCentralk\u0119\u201d: Stanis\u0142awa Namys\u0142owskiego, Zygmunta Klukowskiego, J\u00f3zefa Czechowicza, Wac\u0142awa Gralewskiego, Boles\u0142awa Le\u015bmiana, Tadeusza Boya-\u017bele\u0144skiego, Juliusza Kaden-Bandrowskiego, Mieczys\u0142awa Fogga, Mir\u0119 Zimi\u0144sk\u0105.<\/p>\n
Spod Domu Centralnego zwiedzaj\u0105cy przeszli na Plac Wolno\u015bci w pobli\u017ce ko\u015bcio\u0142a franciszkan\u00f3w, kt\u00f3ry we wspominanym podczas wycieczki okresie, znany by\u0142 przede wszystkim jako siedziba kino-teatru \u201eStylowy\u201d. Mie\u015bci\u0142 on najwi\u0119ksz\u0105 w Zamo\u015bciu sal\u0119 teatralno-kinow\u0105. Pocz\u0105tkowo wy\u015bwietlano filmy nieme, p\u00f3\u017aniej d\u017awi\u0119kowe, a nast\u0119pnie barwne. Kiedy grano filmy nieme, gra\u0142a orkiestra, ale kiedy wprowadzono d\u017awi\u0119k, nie zrezygnowano z orkiestry. Gra\u0142a ona przed spektaklem i podczas przerw. Szczycono si\u0119 tym, \u017ce jest to prawdziwe foyre teatralne, gdzie przy dobrej muzyce i mocnej kawie, rodzi si\u0119 atmosfera, kt\u00f3rej mo\u017ce pozazdro\u015bci\u0107 niejeden europejski teatr.\u00a0 Uwaga zwiedzaj\u0105cych zwr\u00f3cona zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c na budynek Nowej Bramy Lwowskiej, gdzie obecnie ma swoj\u0105 siedzib\u0119 orkiestra symfoniczna, dawna orkiestra w\u0142o\u015bcia\u0144ska \u201eNamys\u0142owiacy\u201d, kt\u00f3ra jest najstarsz\u0105 orkiestr\u0105 w Polsce. Za\u0142o\u017cy\u0142 j\u0105 Karol Namys\u0142owski w 1881 r. i pocz\u0105tkowo sk\u0142ada\u0142a si\u0119 wy\u0142\u0105cznie z w\u0142o\u015bcian, wykszta\u0142conych przez jej za\u0142o\u017cyciela.<\/p>\n
Spacer zako\u0144czy\u0142 si\u0119 o godz. 15.00 odczytaniem fragmentu z pami\u0119tnika Marii D\u0105browskiej, opisuj\u0105cego przyjazd i pobyt pisarki w Zamo\u015bciu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Po kr\u00f3tkim przedstawieniu tematyki spaceru, om\u00f3wieniu sytuacji spo\u0142ecznej i kulturalnej Zamo\u015bcia u progu niepodleg\u0142o\u015bci oraz przedstawieniu \u201eg\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w\u201d wycieczki, uczestnicy zwiedzania przeszli do Galerii Starej Fotografii Adama G\u0105sianowskiego, mieszcz\u0105cej si\u0119 przy ul. Staszica. Tw\u00f3rca galerii opowiedzia\u0142 o historii fotografii i pokaza\u0142 najciekawsze eksponaty swojego muzeum. Nast\u0119pnie zwiedzaj\u0105cy zatrzymali si\u0119 w Rynku Wielkim przy Kamienicy Turobi\u0144skiej,
CZYTAJ DALEJ<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":1646,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2063","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/100lat.1lo.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2063","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/100lat.1lo.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/100lat.1lo.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100lat.1lo.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100lat.1lo.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2063"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/100lat.1lo.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2063\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2064,"href":"https:\/\/100lat.1lo.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2063\/revisions\/2064"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/100lat.1lo.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1646"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/100lat.1lo.com.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2063"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}